خزینه يئرلری نئجه تاپێلار سۇالێ خزینه‌چیلیکله مشغۇل اوْلانلارێن سوْرۇشدۇغۇ و جاواب آختاردێغێ ان اهمیتلی سۇالدێر. دوْغرۇ يئرده خزینه آختارماق، بۇ ایشی لايیقیيله ائده بیلمک اۆچۆن ان اهمیتلی اؤن شرطدیر. خزینه يئرلری تثبیت ائدیلرکن خزینه آختارێلان بؤلگه‌نین کئچمیشینی بیلمک لازێمدێر. اگر کئچمیشده ديَیشیک مدنیتلر طرفیندن مسکۇنلاشما ساحه‌‌سی اوْلاراق ایستیفاده ائدیلمیش بیر بؤلگه ایسه و يا اینسانلارێن کئچمیشده سێخ اوْلاراق ایستیفاده ائتدیگی ترانزیت يوْللار اۆزرینده سینیزسه خزینه آختارماق اۆچۆن دوْغرۇ يئرده‌سینیز دئمکدیر. خزینه آختارێش ایشلرینده خۆصۇصیله اؤلکمیزده زنگین و قێزێل گۆمۆش کیمی قیيمتلی اشيالارێ ایستیفاده ائدن و ديَر الده ائتمه واسطه‌‌سی اوْلاراق سیویلیزاسیيالارێن مسکۇنلاشما مرکزلری، قبیریستانلێقلارێ، عابده مزارلارێ، تۆمۆلۆس تپه‌لری، قايا مزارلارێ و ماغارالارێ کیمی بؤلگه‌لری خزینه آختارماق اۆچۆن آراشدێرمانێز لازێم اوْلاجاق. ياخشێ بیر خزینه‌چی اوْلماق اۆچۆن ياخشێ بیر تاریخچی، آنتروْپوْلوْق و آنتیکوار مۆتخصیصی اوْلمانێز لازێمدێر. خزینه آختارماق زکا ایشیدیر. هئچ کیم دوْغرۇ آلتلری بیلمه‌دن و ایستیفاده ائتمه‌دن شانس اثری خزینه تاپا بیلمز. خزینه تاپمادا ديَیشیک اۆصۇللار واردێر. خزینه يئرلری تثبیت ائدیلرکن، افسانه‌لر، خزینه خریته‌لری، کئچمیشدن قالما سؤيلئنجئلئر، کئچمیشده ياشانان زلزله‌‌ و دؤيۆش کیمی فلاکتلری بیلمه‌نیز لازێمدێر. تاریخده اینسانلار خزینه‌لری، فؤوقلاده وضعیتلرده فلاکت آنلارێندا ماللارێنێ گۆون آلتێنا آلماق اۆچۆن عمۇمیتله باسدێراردێلار. خزینه يئری آختارارکن خزینه آختاردێغێنێز بؤلگه‌نین تاریخینی و کئچمیشده اوْلان حادثه‌‌لری بیلمه‌نیز سیزلره بؤيۆک اۆستۆنلۆک تعمین ائده‌جک.

خزینه‌نین يئرینی معين ائدن بۇ ایپ اۇجلارێ سیزلری خزینه‌يه چاتدێراجاق تمل معلۇماتلاردێر. خزینه و گؤمۆ ایشاره‌لری مؤوضۇسۇندا معلۇمات صاحبی اوْلان کسلر بیر يئرده خزینه اوْلۇب اوْلمادێغێنێ آسانجا سئچرلر. خزینه آختارێشدان اول خزینه تاپما علمینی اؤيرنه‌رک لازێملێ معلۇمات، خزینه ماشێنلارێ، خزینه تاپما اۆصۇللارێ مؤحکملتمه‌سی ایله اؤزۆنۆزۆ تجهیز ائتمه‌نیزی تؤوصيه‌‌ ائدریک